05 8989 3587

Cám là gì? Tại sao được mọi người ưa chuộng sử dụng

29/07/2025 -

Brian Dương

Nội dung bài viết

1. Cám là gì?
2. Thành phần hóa học và dinh dưỡng trong cám
3. Các loại cám phổ biến
4. Tại sao cám được mọi người ưa chuộng sử dụng?
5. So sánh cám với các loại phụ phẩm khác từ gạo
6. Cách sử dụng cám gạo hiệu quả
1. 6.1. Trong thực phẩm
2. 6.2. Trong làm đẹp
7. Lưu ý khi sử dụng cám
8. Kết luận

Cám là gì?

Cám là lớp ngoài cùng của hạt gạo, nằm giữa lớp vỏ trấu và phần nội nhũ (gạo trắng). Trong quá trình xay xát lúa để sản xuất gạo trắng, cám được tách ra cùng với vỏ lụa và phôi mầm. Thành phần này tuy thường bị xem là phụ phẩm trong ngành chế biến gạo, nhưng lại có giá trị dinh dưỡng cao và ứng dụng đa dạng trong nhiều lĩnh vực: từ thực phẩm, mỹ phẩm cho đến chăn nuôi và y học cổ truyền.

Cám gạo bao gồm chủ yếu là cám mỏng (bran) và phôi gạo (germ) – hai thành phần giàu dưỡng chất, đặc biệt là vitamin nhóm B, chất chống oxy hóa, khoáng chất và axit béo thiết yếu.

Thành phần hóa học và dinh dưỡng trong cám

Phân tích thành phần của cám gạo (đặc biệt là từ gạo lứt) cho thấy cám chứa lượng dưỡng chất vượt trội so với phần gạo trắng. Cụ thể:

Chất đạm (protein): 13–16%
Chất béo: 12–20%, chủ yếu là axit béo không bão hòa
Carbohydrate: 30–45%
Chất xơ: 10–12%
Vitamin B1, B2, B3, B6: hỗ trợ chuyển hóa năng lượng
Vitamin E, gamma-oryzanol: chống oxy hóa, bảo vệ tế bào
Sắt, kẽm, magie, kali, photpho: khoáng chất thiết yếu
Phytosterol: hỗ trợ điều hòa cholesterol

Đáng chú ý, gamma-oryzanol – một hợp chất đặc trưng trong cám gạo – có khả năng chống oxy hóa mạnh, thường được sử dụng trong ngành thực phẩm chức năng và mỹ phẩm.

Các loại cám phổ biến

Cám gạo trắng

Được tách từ các loại gạo đã được xay kỹ. Hàm lượng dinh dưỡng thấp hơn so với cám lứt, nhưng vẫn chứa chất xơ và một phần nhỏ vitamin, thích hợp cho mục đích sử dụng công nghiệp và chăn nuôi.

Cám gạo lứt

Được lấy từ gạo lứt, chưa qua quá trình đánh bóng. Đây là loại cám có hàm lượng dinh dưỡng cao nhất, đặc biệt về vitamin, khoáng và chất béo tốt. Cám gạo lứt thường được sử dụng trong thực phẩm bổ sung, làm đẹp và chăm sóc sức khỏe.

Cám tươi và cám sấy

Cám tươi: mới xay, còn giữ nguyên dầu và dưỡng chất nhưng dễ bị hư nếu bảo quản không đúng cách.
Cám sấy hoặc ép lạnh: đã qua xử lý để kéo dài thời gian sử dụng, ít bị oxy hóa.

Tại sao cám được mọi người ưa chuộng sử dụng?

1. Giá trị dinh dưỡng cao

Cám gạo cung cấp đa dạng chất dinh dưỡng thiết yếu, đặc biệt là các vi chất mà cơ thể con người thường thiếu hụt như vitamin B1, B6, magie và kẽm. Đây là lựa chọn lý tưởng cho người ăn chay, người cao tuổi, phụ nữ sau sinh hoặc người có chế độ dinh dưỡng khắt khe.

2. Ứng dụng linh hoạt trong đời sống

Cám gạo không chỉ là thực phẩm bổ sung mà còn được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực:

Ẩm thực: Dùng làm bột pha nước uống, làm bánh, lên men, nuôi men vi sinh.
Chăm sóc da: Tẩy tế bào chết, dưỡng trắng, chống lão hóa.
Y học cổ truyền: Dùng để nấu nước gội đầu, xông hơi, trị mụn.
Nông nghiệp – chăn nuôi: Làm thức ăn giàu dinh dưỡng cho gia súc, gia cầm.

3. Tốt cho hệ tiêu hóa

Hàm lượng chất xơ cao trong cám giúp hỗ trợ nhu động ruột, chống táo bón, làm sạch hệ tiêu hóa. Đây là lý do vì sao cám được nhiều người sử dụng trong các chế độ ăn detox, thanh lọc cơ thể hoặc ăn kiêng.

4. Hỗ trợ giảm cân, làm đẹp

Cám gạo chứa ít năng lượng nhưng nhiều chất xơ và khoáng chất, tạo cảm giác no lâu, từ đó giúp kiểm soát khẩu phần ăn. Ngoài ra, vitamin E và gamma-oryzanol có trong cám có tác dụng làm sáng da, chống oxy hóa và hỗ trợ điều hòa nội tiết tố nữ.

5. Hỗ trợ phòng ngừa bệnh lý chuyển hóa

Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung cám gạo vào khẩu phần ăn có thể giúp:

Giảm cholesterol máu
Hỗ trợ điều hòa đường huyết
Cải thiện chức năng gan
Bảo vệ tim mạch

So sánh cám với các loại phụ phẩm khác từ gạo

Thành phần	Hàm lượng chất xơ	Giá trị dinh dưỡng	Ứng dụng
Cám gạo	Cao	Rất cao (vitamin, khoáng, chất béo tốt)	Thực phẩm, mỹ phẩm, chăn nuôi
Vỏ trấu	Rất cao	Gần như không	Nhiên liệu, làm giá thể trồng trọt
Bột gạo	Trung bình	Trung bình (chủ yếu là tinh bột)	Làm bánh, nấu cháo, thực phẩm trẻ em
Gạo tấm	Thấp	Trung bình – cao	Ẩm thực dân dã, cháo, cơm

Cách sử dụng cám gạo hiệu quả

Trong thực phẩm

Pha uống: 1–2 thìa cà phê cám gạo lứt pha với nước ấm hoặc sữa, uống vào buổi sáng để hỗ trợ tiêu hóa.
Nấu cháo, súp: Thêm 1–2 thìa vào nồi cháo giúp tăng giá trị dinh dưỡng.
Làm bánh: Cám gạo có thể thay thế một phần bột mì để tạo vị thơm và bổ sung chất xơ.

Trong làm đẹp

Mặt nạ dưỡng da: Trộn cám gạo với sữa tươi, mật ong hoặc sữa chua để đắp mặt 2–3 lần/tuần.
Tẩy tế bào chết: Trộn cám với dầu dừa hoặc nước ấm, mát-xa toàn thân nhẹ nhàng.
Gội đầu, tắm trắng: Dùng nước cám gạo pha loãng để dưỡng tóc và da.

Lưu ý khi sử dụng cám

Không dùng cám ôi, có mùi hôi: Cám rất dễ bị oxy hóa và lên men nếu để ngoài không khí, cần được bảo quản kín và khô ráo.
Không dùng cám chà xát quá kỹ: Vì sẽ mất lớp dầu gạo – thành phần chứa nhiều dưỡng chất quý.
Ngưng sử dụng nếu da bị kích ứng (trong làm đẹp): Do cơ địa từng người có thể dị ứng với các enzyme hoặc axit tự nhiên trong cám.
Không sử dụng quá mức khi uống: Dư thừa chất xơ có thể gây đầy hơi, tiêu chảy.

Kết luận

Cám không chỉ đơn thuần là phụ phẩm của quá trình xay xát gạo mà còn là một nguyên liệu giàu giá trị dinh dưỡng và có ứng dụng thực tiễn phong phú. Việc tận dụng cám gạo trong chế độ ăn uống, chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp không chỉ giúp tăng hiệu quả kinh tế mà còn góp phần giảm thiểu lãng phí nông sản.

Với những lợi ích vượt trội về dinh dưỡng, cám đang ngày càng được ưa chuộng bởi người tiêu dùng hiện đại – những người hướng tới lối sống lành mạnh, tiết kiệm và bền vững. Để phát huy tối đa lợi ích, người dùng cần chọn lựa cám chất lượng cao, bảo quản đúng cách và sử dụng hợp lý theo từng mục đích cụ thể.

Xem thêm: https://foods.be5.com.vn/cam-gao/

Learn more: https://cotham.org/rice-bran/

Xem thêm:

Gạo Thơm ST21 là gì? Giá trị dinh dưỡng của loại gạo này

Gạo Thơm ST21 là gì? So sánh với các loại gạo ST khác

Gạo Thơm ST24 là gì? So sánh với các loại gạo ST khác

Gạo Thơm ST24 là gì? Giá trị dinh dưỡng của loại gạo này

Gạo Thơm ST25 là gì? Giá trị dinh dưỡng của loại gạo này

Gạo Thơm ST25 là gì? Tại sao lại nổi tiếng trên toàn thế giới

Gạo Thơm Thái là gì? Tại sao lại nổi tiếng trên toàn thế giới

Gạo Thơm Thái là gì? So sánh với các loại gạo khác

Gạo mầm là gì? So sánh với các loại gạo khác